Όταν κολλάνε οι κάμερες, κόβεται το τηλεφωνικό κέντρο και το ασύρματο δεν φτάνει στην αποθήκη, σπάνια φταίει αυτό που δείχνει ο πελάτης. Σχεδόν πάντα η αιτία αποφασίστηκε μήνες πριν, όταν περνούσαν τα κανάλια, και κανείς δεν την είδε γιατί το δίκτυο είναι το μόνο κομμάτι της εγκατάστασης που δεν φαίνεται.
Τι είναι
Δομημένη καλωδίωση σημαίνει ότι όλες οι υπηρεσίες του κτιρίου (δεδομένα, τηλεφωνία, εικόνα) περνούν πάνω σε μία κοινή, τυποποιημένη υποδομή αντί να έχει κάθε μία τα δικά της καλώδια. Την περιγράφει η ευρωπαϊκή σειρά EN 50173, με γενικό τίτλο «Information technology – Generic cabling systems». Έχει έξι μέρη, όλα της έκδοσης του 2018: γενικές απαιτήσεις, γραφεία, βιομηχανικοί χώροι, κατοικίες, κέντρα δεδομένων και κατανεμημένες υπηρεσίες κτιρίου. Η διεθνής αντίστοιχη σειρά είναι η ISO/IEC 11801.
Το EN 50173-1 ορίζει τις κατηγορίες για τα χάλκινα καλώδια και τα εξαρτήματα (5, 6, 6A, 7, 7A, 8.1 και 8.2) και τις κλάσεις για το κανάλι, δηλαδή για όλη τη διαδρομή από τον κατανεμητή μέχρι την πρίζα. Η έκδοση του 2018 πρόσθεσε τις κατηγορίες 8.1 και 8.2 για τις νέες κλάσεις I και II, και πρόσθεσε στις οπτικές ίνες την κατηγορία OM5. Κατηγορία είναι το υλικό, κλάση είναι το αποτέλεσμα: μπορείτε να αγοράσετε καλό καλώδιο και να πάρετε κακή κλάση, αν η εγκατάσταση είναι πρόχειρη.
Γι’ αυτό υπάρχει δεύτερη σειρά, η EN 50174, «Cabling installation». Το μέρος 1 αφορά τις προδιαγραφές της εγκατάστασης και τη διασφάλιση ποιότητας, το μέρος 2 τον σχεδιασμό και την πρακτική μέσα στα κτίρια, το μέρος 3 έξω από τα κτίρια. Στο μέρος 2 βρίσκεται και ο διαχωρισμός από την καλωδίωση ισχύος. Προσέξτε πώς τον ορίζει: δεν είναι μία απόσταση για όλες τις δουλειές, είναι υπολογισμός που εξαρτάται από την κατάταξη του καλωδίου και από έναν συντελεστή για την καλωδίωση ισχύος, και αλλάζει αν μπουν μεταλλικά διαχωριστικά. Ο σοβαρός εγκαταστάτης τον βγάζει ανά διαδρομή.
Πότε τα χρειαζόμαστε
Από τη στιγμή που εκδίδεται η άδεια. Η ΚΥΑ οικ. 41020/819 καθορίζει τις τεχνικές προδιαγραφές για τα Εσωτερικά Δίκτυα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και ισχύει για όλα τα κτίρια με άδεια μετά τον Οκτώβριο του 2012, όπου απαιτούνται εγκαταστάσεις ασθενών ρευμάτων. Μέσα της υπάρχουν αριθμοί που μπορείτε να ελέγξετε και μόνοι σας:
- Απόσταση διαχωρισμού από μη ηλεκτρικά δίκτυα: «τουλάχιστον 100 mm για τα επικίνδυνα δίκτυα και 50 mm για τα υπόλοιπα δίκτυα». Επικίνδυνα θεωρούνται τα αέρια καύσιμα, τα υγρά καύσιμα, ο ατμός, το ζεστό νερό πάνω από 60 °C και ο πεπιεσμένος αέρας.
- Σήμανση: «Όλα τα καλώδια πρέπει να έχουν σήμανση τουλάχιστον στις δύο άκρες τους».
- Εκτεθειμένα σημεία τερματισμού: βαθμός προστασίας από είσοδο νερού τουλάχιστον IPX3.
- Κατάταξη περιβάλλοντος MICE, δηλαδή μηχανική αντοχή, καθαρότητα και στεγανότητα, κλιματικές και χημικές συνθήκες, ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα.
Και το σημαντικότερο: η πιστοποίηση του δικτύου με όργανα είναι υποχρεωτική για τα τοπικά δίκτυα χαλκού και οπτικών ινών και για τις εγκαταστάσεις ευρυεκπομπής. Ο εργολάβος υπογράφει και παραδίδει τις μετρήσεις στον ιδιοκτήτη, και τα σχέδια «ως κατασκευάσθη» ακολουθούν το ΕΛΟΤ ΕΝ 50174-1. Τα άλλα ασθενή ρεύματα του κτιρίου η ίδια παράγραφος τα εξαιρεί. Δηλαδή το δίκτυο δεδομένων είναι το ένα κομμάτι της εγκατάστασης για το οποίο δικαιούστε χαρτιά, και αν δεν τα ζητήσετε στην παράδοση δεν θα τα πάρετε ποτέ.
Τι κερδίζουμε
Πρώτα, τεκμηρίωση. Μετρήσεις και σχέδια σημαίνουν ότι η επόμενη βλάβη εντοπίζεται σε μισή ώρα και όχι σε δύο μέρες, και ότι ο επόμενος τεχνικός δεν ξεκινά από το μηδέν.
Δεύτερο, περιθώριο. Μια σωστή υποδομή σηκώνει τα επόμενα δέκα χρόνια χωρίς να σπάσει τοίχος. Οι ίδιες οργανωμένες διαδρομές δέχονται αργότερα κάμερες, έλεγχο πρόσβασης, αυτοματισμό και τηλεφωνία.
Τρίτο, νόμιμη ισχύς στο ασύρματο. Η ζώνη των 6 GHz στην Ευρώπη έχει σαφή όρια από την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2021/1067: τα εσωτερικά σημεία πρόσβασης χαμηλής ισχύος επιτρέπονται μέχρι 23 dBm μέσης ενεργού ισοτροπικά εκπεμπόμενης ισχύος και 10 dBm/MHz πυκνότητας, ενώ οι συσκευές πολύ χαμηλής ισχύος περιορίζονται στα 14 dBm και 1 dBm/MHz. Αυτό καθορίζει πόσα σημεία πρόσβασης χρειάζεται ο χώρος σας, και δεν το αλλάζει κανένα μηχάνημα.
Ένα παράδειγμα
Δύο γραφεία σε διαφορετικούς ορόφους του ίδιου κτιρίου, και τα δύο με άδεια μετά το 2012, οπότε η ΚΥΑ τα δεσμεύει το ίδιο. Στο πρώτο, το κανάλι δεδομένων περνά 60 mm από τη γραμμή πεπιεσμένου αέρα που διασχίζει την ψευδοροφή, και το δίκτυο παραδόθηκε χωρίς μετρήσεις και χωρίς σχέδια. Στο δεύτερο, η ίδια διαδρομή κρατά 120 mm από τη γραμμή, το δίκτυο πιστοποιήθηκε με διακριβωμένα όργανα και ο εργολάβος υπέγραψε και παρέδωσε τις μετρήσεις. Ο πεπιεσμένος αέρας κατονομάζεται ρητά στα επικίνδυνα δίκτυα, όπου το ελάχιστο είναι 100 mm. Το πρώτο γραφείο είναι 40 mm κάτω από το όριο, και αυτό το ελέγχει οποιοσδήποτε με ένα μέτρο. Δεν είναι θέμα άποψης, είναι παράβαση. Στο ίδιο κτίριο, στη ζώνη των 6 GHz, το δεύτερο γραφείο καλύπτει τον όροφο με εσωτερικά σημεία πρόσβασης χαμηλής ισχύος στα 23 dBm. Το πρώτο προσπαθεί με συσκευές πολύ χαμηλής ισχύος στα 14 dBm. Τα 9 dB διαφοράς σημαίνουν περίπου οκταπλάσια εκπεμπόμενη ισχύ, οπότε το πρώτο γραφείο χρειάζεται αισθητά περισσότερα σημεία πρόσβασης για να καλύψει τον ίδιο χώρο μέσα στα ίδια νόμιμα όρια.
Πηγές: EN 50173-1:2018, «Information technology – Generic cabling systems – Part 1: General requirements», παράγραφοι 4 έως 9· EN 50174-1:2018, «Cabling installation – Part 1: Installation specification and quality assurance», παράγραφος 4.2.1· EN 50174-2:2018, «Part 2: Installation planning and practices inside buildings», παράγραφος 6· ISO/IEC 11801-1:2017· ΚΥΑ οικ. 41020/819, ΦΕΚ Β΄ 2776/15.10.2012, άρθρα 1 και 2 και Παράρτημα παρ. 4, 5.1, 5.7, 6.3.1 και 8· Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2021/1067, Παράρτημα, Πίνακες 1 και 2· ΥΑ 101195, ΦΕΚ Β΄ 4654/08.10.2021, άρθρο 3 παρ. 1.
Δείτε επίσης τη σελίδα μας για τα δίκτυα υπολογιστών.