Η λέξη «συναγερμός» χρησιμοποιείται για πολύ διαφορετικά πράγματα: από έναν αυτόνομο ανιχνευτή με σειρήνα μέχρι μια εγκατάσταση που την παρακολουθεί κάποιος όλο το εικοσιτετράωρο. Η διαφορά δεν είναι εμπορική. Είναι τεχνική, και είναι γραμμένη σε πρότυπα.
Τι είναι
Σύστημα συναγερμού είναι το σύνολο των ανιχνευτών, του πίνακα, της τροφοδοσίας και των σειρήνων που δουλεύουν σαν ένα σώμα. Το ευρωπαϊκό πρότυπο που το περιγράφει είναι το EN 50131-1, με χωριστά μέρη για τους ανιχνευτές, τον πίνακα, τις σειρήνες και τα τροφοδοτικά.
Δύο πράγματα από αυτό το πρότυπο καθορίζουν όλη τη μελέτη.
Το πρώτο είναι ο βαθμός ασφαλείας, από 1 έως 4. Δεν έχει σχέση με το πόσο μεγάλο είναι το κτίριο. Έχει σχέση με το ποιον περιμένεις. Στον βαθμό 1 ο δράστης δεν ξέρει σχεδόν τίποτα από συναγερμούς και κουβαλάει ό,τι εργαλείο βρει εύκολα. Στον βαθμό 2 ξέρει τα βασικά και έχει μαζί του και κάποιο όργανο μέτρησης. Στον βαθμό 3 ξέρει καλά πώς δουλεύουν τα συστήματα και έχει πλήρη εργαλεία και ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Ο βαθμός 4 είναι για τις περιπτώσεις όπου η ασφάλεια προηγείται από κάθε άλλο κριτήριο: ο δράστης έχει τον χρόνο και τα μέσα να μελετήσει την επίθεση λεπτομερώς και να βάλει δικά του εξαρτήματα στη θέση των δικών σας, για να μη φανεί τίποτα στον πίνακα.
Το δεύτερο είναι η κατηγορία χώρου, από I έως IV. Η I είναι για εσωτερικούς χώρους με σταθερή θερμοκρασία, η II για εσωτερικούς χωρίς θέρμανση, η III για εξωτερικούς που δεν βρέχονται και δεν χτυπιούνται από τον ήλιο, η IV για εξωτερικούς εντελώς εκτεθειμένους. Ανιχνευτής κατηγορίας I κάτω από υπόστεγο δεν είναι φθηνότερη λύση. Είναι λάθος υλικό, και θα δίνει λάθος συναγερμούς.
Πότε το χρειαζόμαστε
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει νόμος που να σας υποχρεώνει να βάλετε συναγερμό. Ο νόμος ρυθμίζει κάτι άλλο: ποιος επιτρέπεται να τον εγκαταστήσει και να τον παρακολουθεί. Ο ν. 2518/1997, όπως ισχύει σήμερα, βάζει στις δραστηριότητες των αδειοδοτημένων γραφείων ασφαλείας την «εγκατάσταση, συντήρηση και παρακολούθηση λειτουργίας μηχανημάτων και συστημάτων ασφαλείας και συναγερμού», την «εκμετάλλευση κέντρων λήψης, ελέγχου και διαβίβασης σημάτων συναγερμού» και την «εκπόνηση μελετών και σχεδιασμό συστημάτων ασφαλείας» (άρθρο 1 παρ. 1). Το προσωπικό που τις ασκεί πρέπει να έχει άδεια εργασίας Β΄ κατηγορίας (άρθρο 3 παρ. 3). Όποιος τις ασκεί χωρίς άδεια αντιμετωπίζει ποινικές κυρώσεις (άρθρο 8).
Πότε λοιπόν έχει πρακτικό νόημα; Όταν ο χώρος μένει άδειος σε ώρες που τις ξέρει και κάποιος άλλος. Όταν αυτό που φυλάτε μεταφέρεται εύκολα και πουλιέται εύκολα. Όταν η ζημιά δεν σταματάει στην αξία του κλεμμένου αλλά συνεχίζεται σε μέρες που δεν δουλεύετε. Και όταν η βοήθεια αργεί, οπότε μετράει το πόσο γρήγορα θα το μάθει κάποιος.
Ότι ο βαθμός δεν είναι διαφημιστικό επιχείρημα φαίνεται και από το πού τον ζητούν: στις τεχνικές προδιαγραφές της ΑΑΔΕ για σύστημα συναγερμού, του Μαρτίου 2025, ζητείται ρητά σύστημα βαθμού 3 ή 4 κατά EN 50131.
Τι κερδίζουμε
Το όφελος δεν είναι η σειρήνα. Είναι ο χρόνος.
Κατά το EN 50131-1 η σειρήνα πρέπει να ηχεί τουλάχιστον 90 δευτερόλεπτα και όχι πάνω από 15 λεπτά. Μετά σταματάει. Αν δεν την άκουσε κάποιος που μπορούσε να κάνει κάτι, δεν έμεινε τίποτα. Αυτό που μετατρέπει τον θόρυβο σε ενέργεια είναι η σύνδεση με κέντρο λήψης σημάτων. Το πρότυπο EN 50136-1 κατατάσσει αυτή τη σύνδεση σε κατηγορίες, από SP1 έως SP6 και από DP1 έως DP4, με διαφορετικές απαιτήσεις στον χρόνο που φτάνει το σήμα, στη διαθεσιμότητα της γραμμής, στην προστασία από το να μπει κάποιος άλλος πομπός στη θέση του δικού σας, και στην προστασία του ίδιου του μηνύματος από ανάγνωση και αλλοίωση. Το κέντρο που λαμβάνει τα σήματα περιγράφεται από το EN 50518, που ξεχωρίζει τα κέντρα Κατηγορίας I, για εφαρμογές ασφαλείας, από τα Κατηγορίας II, με αυστηρότερες απαιτήσεις κατασκευής στα πρώτα.
Κερδίζετε και αυτονομία στο ρεύμα. Το EN 50131-1 ζητάει η μπαταρία να κρατάει τουλάχιστον 12 ώρες στους βαθμούς 1 και 2, και 60 ώρες στους βαθμούς 3 και 4. Ο χρόνος πέφτει στο μισό αν η διακοπή ρεύματος αναγγέλλεται στο κέντρο λήψης σημάτων — γιατί τότε το μαθαίνει κάποιος και προλαβαίνει.
Ένα παράδειγμα
Δύο αποθήκες με τους ίδιους ακριβώς ανιχνευτές. Η πρώτη στέλνει το σήμα της με σύνδεση κατηγορίας SP1, η δεύτερη με SP6. Η διαφορά δεν είναι στο πόσο γρήγορα φτάνει ο συναγερμός. Είναι στο πόσο γρήγορα καταλαβαίνει το κέντρο ότι έπεσε η γραμμή. Στην SP1 το πρότυπο επιτρέπει να περάσουν έως τριάντα δύο ημέρες μέχρι να το αντιληφθεί κανείς. Στην SP6, είκοσι δευτερόλεπτα. Αν κάποιος κόψει τη γραμμή της πρώτης αποθήκης ένα Σάββατο βράδυ, ο πίνακας μέσα θα δείχνει κανονικά αναμμένο φως για έναν μήνα, χωρίς να φτάνει πουθενά ούτε ένα σήμα. Γραμμή εδώ είναι ο δρόμος που ακολουθεί το σήμα από τον πίνακα μέχρι το κέντρο: τηλεφωνική γραμμή, δίκτυο ή κινητή τηλεφωνία.
Πηγές: EN 50131-1:2006/A3:2020, «Alarm systems – Intrusion and hold-up systems – Part 1: System requirements», παράγραφοι 6, 7, 8.6 και 9· EN 50136-1:2012+A1:2018, «Alarm transmission systems and equipment – Part 1», παράγραφοι 5.2 και 6.3 και πίνακες 2 και 3· EN 50518:2019+A1:2023, «Monitoring and alarm receiving centre»· ν. 2518/1997 (Α΄ 164), άρθρα 1, 3 και 8, όπως ισχύει μετά τον ν. 3707/2008 (Α΄ 209)· ΑΑΔΕ, «Τεχνικές Προδιαγραφές για Σύστημα Συναγερμού», Μάρτιος 2025.
Δείτε επίσης τη σελίδα μας για τα συστήματα συναγερμού.